Yüzyıllık Tarihiyle Pierre-Levée Kalesi: Askeri Savunmadan Devlet Hapishanesine

Fransa’nın Vendée bölgesindeki Yeu Adası’nda bulunan Pierre-Levée Kalesi, yüzyıllar boyunca askerlerin adımlarından deniz sınıfındaki çocukların gülüşlerine, Philippe Pétain’in son günlerine kadar pek çok farklı profile ev sahipliği yaptı. Asıl amacı adayı İngilizlere karşı korumak olan kale, inşa edildiği dönemden itibaren stratejik değişimler yaşayarak devlet hapishanesine ve ardından birinci dünya savaşı döneminde yabancı sivillerin tutulduğu bir merkeze dönüştü. Günümüzde ise kalenin kalın granit duvarları arasında kültürel etkinlikler düzenlenmekte ve yapıt rehberli turlar aracılığıyla ziyaretçilere açılmaktadır.

Askeri botların çıkardığı seslerden deniz okulundaki çocukların gülüşlerine, eski Mareşal Philippe Pétain’in son demlerindeki iniltilerinden günümüzün Neptune radyosunun mizahi yayınlarına kadar; Pierre-Levée Kalesi, kalın granit duvarları arasında taban tabana zıt hayatlar süren pek çok kiracıyı ağırladı. Ve bu sayede binbir farklı işlevi yerine getirdi. Kalenin belki de hiç yerine getiremediği yegane işlev ise asıl inşa ediliş amacıydı: Yeu Adası’nı ve özellikle ada sakinlerini İngilizlere karşı korumak.

« Atlantik’in Mücevheri »

İnşası XIV. yüzyılın ortalarında emredildiğinde, Fransa ile Britanya arasındaki ilişkiler her ne kadar yumuşamış olsa da III. Napolyon döneminde her şey hala pamuk ipliğine bağlıydı. İlk taşlar, 1858 yılında eskimiş olan eski bir projenin kalıntıları üzerine konuldu. Sekiz yıl süren inşaat çalışmaları 1868’de tamamlandı. Kaderin bir cilvesi olarak tehlike Batı’dan değil, 1870 yılında Franco-Prusya Savaşı’nın ilan edilmesiyle nihayet Doğu’dan geldi. O dönemin savaşlarının cehennemî temposu topçuluğu olağanüstü bir hızla geliştirdi. Vendée’li rehber Patrick Ricolleau, kalenin daha doğar doğmaz eskidiğini belirtiyor.

Adacılık yapısı, merkeze uzaklığı ve tüm sınırlardan soyutlanmış konumu… « Atlantik’in mücevheri » olarak anılan ada, bir devlet hapishanesinin gereksinimlerini kusursuz bir şekilde karşılıyor ve kalenin rolü bu doğrultuda değişiyor. Şehir miras servisine göre kale, kalede tutulacak olan 1871 Paris Komünü’nün ayaklanmacısı 300 mahkûmu ilk başta ağırlayacak, iki yıl sonra ise ilk askerî birliğini konuk edecekti.

Ardından kalenin tarihinin en karanlık dönemi geldi. Birinci Dünya Savaşı’nın patlak vermesinin hemen ardından Vendée, diğer yerlerde olduğu gibi, savaşan ülkelerin binlerce yabancı sivilini kamplarda zorunlu olarak gözaltına aldı. « İstenmeyenler » lakaplı bu kişiler, yüzlerce kişi halinde bu kalede (sitadelle) alıkonuldu. 1918’den sonra, farklı milliyetlerden mülteciler ve savaş esirleri 1945 yılına kadar birbirini izledi; bu tarihte kale, en ünlü sakini olan eski Mareşal Pétain’in yavaş çöküşünün tanığı haline geldi. Bu tahkimatlar günümüzde artık çok sayıda kültürel etkinliğe ev sahipliği yapmakta ve pek çok derneği bünyesinde barındırmaktadır.

Pratik Bilgiler

« Vendée’de bir rehber » olan Patrick Ricolleau, Yeu Adası ve Pierre-Levée Kalesi’nin rehberli turlarını düzenlemektedir. Bilgi ve rezervasyon işlemleri sosyal medya hesapları veya web sitesi üzerinden yapılabilmektedir. Şehir mirası birimi ayrıca « Kalenin Gizemleri » adlı kalenin rehberli turlarını organize etmektedir. Turizm ofisinden rezervasyon zorunludur (ödeme ve biletler gişeden alınacaktır).