Küresel Isınma Morpho Kelebeklerinin Kanat Rengini Solduruyor ve Avcılara Karşı Savunmasız Bırakıyor

Panama’daki Smithsonian Tropical Research Institute (STRI) tarafından Salı günü yayımlanan bir araştırmaya göre, artan sıcaklıklar Orta ve Güney Amerika’daki tropikal ormanlarda yaşayan Morpho kelebeklerinin kanat yapısını değiştirerek renklerinin solmasına neden oluyor. Bilim insanları, iklim değişikliğinin bu kelebeklerin büyüme sürecinde ölüm oranlarını artırdığını ve hayatta kalanların ise avcılara karşı kullandıkları savunma mekanizmalarını zayıflattığını tespit etti. Kelebeklerin kanatlarındaki göz alıcı mavi renk pigmentlerden değil, ışığı yansıtan mikroskobik yapılardan kaynaklanıyor ve bu yapılar ısı nedeniyle zarar görüyor.

Telefonlarımızın ekranında yalnızca birkaç piksel yer kaplayan ve mavisiyle her zaman dikkat çeken Morpho kelebeği, iklim değişikliği nedeniyle tehlike altında. Kanat açıklığı 20 santimetreye kadar ulaşabilabilen bu kelebeklerin iridesan kanatları, Panama’daki Smithsonian Tropical Research Institute (STRI) tarafından Salı günü yayımlanan bir araştırmaya göre küresel ısınmanın etkisiyle matlaşıyor.

STRI bilim insanları, yüksek sıcaklıkların bu kelebeklerin iridesansı üzerindeki etkilerini ilk kez gözlemledi. Isı, kanat pullarının mikroskobik yapısını değiştirebiliyor ve mavilerini daha az parlak hale getirebiliyor. Araştırmacılar durumu doğrulamak için krizalitleri makul bir iklim senaryosunu simüle eden koşullara yerleştirdi: Gündüz 35 derece, gece 28 derece. Araştırmadan sorumlu Amerikalı biyolog Juliette Rubin, AFP’ye yaptığı açıklamada, “Bu sıcak koşullarda gelişen Morpho kelebekleri büyüme aşamasında daha sıklıkla öldü” dedi. Hayatta kalanların ise kanatlarının daha mat olduğu belirlendi.

Bu renk herhangi bir pigmentten gelmiyor. Pulların üzerinde bulunan minik yansıtıcı yapılar tarafından üretiliyor. Bilim insanı bunları “bir çatının üzerinde üst üste binen kiremitlere” benzetiyor. Isının etkisiyle bu yapılar arasındaki mesafe azalıyor ve ışığı yansıtma biçimi değişiyor.

Tehlike Altındaki Bir Hayatta Kalma Mekanizması

Sorun şu ki, bu parlaklığın estetik bir yönü yok. Kahverengi veya turuncu tonlarında Morpho kelebekleri de bulunsa da, mavi kanatlı olanlar savunmaları için renklerine güveniyor. Böcek kanatlarını hızla çırptığında, farklı yüzeyler arasındaki kontrast -üstü mavi, altı koyu- onun yanıp sönmesini sağlıyor ve adeta mavi ışık flaşları üretiyor. Bu durum, onun konumunu bulanıklaştırıyor ve başta kuşlar olmak üzere avcıların yönünü şaşırtıyor.

Ve sanki bu yeterli değilmiş gibi, bu biyolojik altüst oluş aynı zamanda böcekleri potenziyel eşleri için daha az çekici hale getirebilir.