Fransa’da Bir İlk: Bir Hostesin Meme Kanseri Meslek Hastalığı Olarak Kabul Edildi

Fransa’da Bayonne Adli Mahkemesi, Air France’da uzun yıllar görev yapmış bir hostesin meme kanserini meslek hastalığı olarak tanıyarak havacılık sektöründe bir ilke imza attı. Kararın gerekçesinde gece çalışması, iyonlaştırıcı radyasyona maruz kalma ve pasif içicilik etkili olurken, bu emsal niteliğindeki karar diğer uçuş personeli kadınların benzer süreçleri başlatmasının önünü açıyor. 59 yaşındaki Sophie Lainault, CFDT sendikasının desteğiyle yürüttüğü iki buçuk yıllık hukuk mücadelesi sonucunda erken emeklilik hakkı elde etti.

Fransa’da Bayonne Adli Mahkemesi, bir hostesin meme kanserini meslek hastalığı olarak tanıdı. Havacılık alanında ülkede bir ilk olma özelliği taşıyan bu karar, avukatı ve sürece destek veren CFDT sendikasına göre diğer kadın uçuş personeli için de yol açıcı nitelikte.

Bugün 59 yaşında olan ve kanseri yenerek remisyon sürecinde bulunan Sophie Lainault, 1989-2019 yılları arasında Air France bünyesinde uzun mesafeli uçuşlarda hostes ve kabin amiri olarak görev yaptığını, 6 bin 500’ünden fazlası gece uçuşu olmak üzere toplam 12 bin 600 saatten fazla uçuş gerçekleştirdiğini belirtti.

İyonlaştırıcı Radyasyon ve Pasif İçicilik

Agence France-Presse (AFP) tarafından incelenen Temmuz ayı başındaki mahkeme kararında, kanserin mesleki kökenli olduğu tescillendi. Mahkeme; gece çalışmasının, iyonlaştırıcı radyasyona maruz kalmanın ve pasif içiciliğin etkilerine dikkat çekti. Air France uçuşlarında 2000 yılına kadar sigara içilmesine izin verildiği hatırlatılırken, vakayı açıklayabilecek başka bir genetik ya da yaşam tarzına bağlı faktörün bulunmadığı vurgulandı.

Daha önce iki bölge meslek hastalıkları tanıma komitesi, kanser ile meslek arasında bir bağ kurulamayacağını öngörmüştü. Meme kanserinin meslek hastalıkları listesinde yer almaması, hastalar için bu tanınma sürecini zorlu bir mücadeleye dönüştürebiliyor.

Pyrénées-Atlantiques departmanına bağlı Anglet’te yaşayan Sophie Lainault, AFP’ye yaptığı açıklamada, bu kararın daha önce adım atmaya cesaret edemeyen diğer kadınların önünü açmasının en büyük dileği olduğunu ifade etti. İki buçuk yıldır CFDT militanlarının desteğiyle mücadele ettiğini belirten Lainault, bu karar sayesinde erken emekli olabileceği için memnuniyet duyuyor.

Havacılık Sektöründe Emsal Nitelikli Karar

Temyiz edilmediği için kesinleşen karar emsal teşkil ediyor. Sophie Lainault’nun avukatı Elisabeth Leroux, Fransa’da meme kanseri ile bazı mesleki maruziyetler arasındaki bağın hemşireler, işçiler ve güvenlik görevlileri için daha önce tanındığını ancak bu kararın havacılık sektöründeki bir hostes için Fransa’da bir ilk olduğunu belirtti.

CFDT meme kanseri ekibi üyesi François Dosso, bu ilk adımın ardından havacılık sektöründe çalışan kişileri bunun mümkün ve belki de gerekli olduğuna ikna etmeleri gerektiğini söyledi. Dosso, hasta bakıcılar ve hemşireler için de 30 ila 40 tanınma başvurusunun devam ettiğini aktardı.

AFP’nin ulaştığı Air France havayolu şirketi, bu davanın tarafı olmadığını ve kararın gerekçesinden haberdar edilmediğini bildirdi. Şirket, çalışanların iş sağlığı ve güvenliğinin kesin bir zorunluluk olduğunu ve her çalışanın periyodik ile içerik olarak yasal asgari sınırların ötesinde düzenli bir takipten geçirildiğini vurguladı.

Yıllık yaklaşık 13 bin ölümle meme kanseri, Fransa’da kadınlar arasında en ölümcül kanser türü olma özelliğini taşıyor. Fransız Sağlık Güvenliği Ajansı (Anses), meme kanseri ile gece çalışması, iyonlaştırıcı radyasyon ve kimyasal maddeler arasındaki ilişkiye dair yürüttüğü uzmanlık çalışmasının sonuçlarını 2027 yılının sonbaharında yayımlayacak.